Sprawa pełnienia przez wójta gminy Kołbaskowo, Małgorzatę Schwarz, funkcji członka rady nadzorczej spółki prawa handlowego wywołuje coraz większe poruszenie. Do grona ekspertów jednoznacznie oceniających tę sytuację dołączył konstytucjonalista, dr hab. prof. UW Ryszard Piotrowski. Sporządzona przez niego opinia prawna nie pozostawia wątpliwości: łamanie ustawowego zakazu łączenia funkcji wiąże się z nieuchronną konsekwencją, jaką jest wygaśnięcie mandatu wójta.
W swojej analizie profesor Piotrowski odniósł się do przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Przypomniał, że wójt w okresie pełnienia swojej funkcji nie może być członkiem rady nadzorczej spółki prawa handlowego, a złamanie tego zakazu skutkuje wygaśnięciem mandatu z mocy prawa. Sprawa dotyczy bezpośrednio powołania wójt Gminy Kołbaskowo do rady nadzorczej spółki Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa Szczecin sp. z o.o.
Warto podkreślić, że prof. Ryszard Piotrowski to kolejny autorytet prawniczy, który wyciąga dokładnie takie same wnioski w tej sprawie. Jak informowaliśmy, wcześniej w analogicznym tonie wypowiedzieli się wybitny konstytucjonalista i wiceprzewodniczący Trybunału Stanu prof. dr hab. Marek Chmaj oraz mecenas Krystian Kordyka. Obydwaj prawnicy w analizach przedłożonych Wojewodzie Zachodniopomorskiemu wskazywali, że wójt Małgorzata Schwarz dopuściła się złamania przepisów antykorupcyjnych, co uruchomiło nieodwracalne mechanizmy prawne skutkujące wygaszeniem jej mandatu.
Profesor Chmaj miażdży Wójt Kołbaskowa: Wygaśnięcie jej mandatu już nastąpiło!
Szczególnie istotnym elementem nowej opinii jest odrzucenie narracji, jakoby nieważność samego wyboru do spółki chroniła wójta przed utratą stanowiska. Niektórzy próbowali wywodzić z przepisów wniosek, że skoro powołanie było z mocy prawa nieważne, to do pełnienia funkcji formalnie nie doszło, a mandat nie mógł wygasnąć. Prof. Piotrowski kategorycznie przeciwstawia się takiej interpretacji. W opinii czytamy jednoznacznie:
„Samo przez się nieważność uniemożliwia stwierdzenie wygaśnięcia mandatu wójta. Co innego nieważność z mocy prawa odnosząca się do sfery prawa handlowego, a co innego konsekwencje w sferze prawa samorządowego, a więc ustrojowego, spełniającego funkcję antykorupcyjną, wskazaną w powołanym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego”.
Ekspert podkreśla, że przyjmowanie odmiennej wykładni prowadziłoby do absurdu i paraliżu przepisów antykorupcyjnych. Uznanie, że nieważność powołania znosi konsekwencje ustrojowe, podważałoby cel samej ustawy. Prof. Piotrowski pisze wprost:
„Byłoby to także naruszeniem zasady racjonalności ustawodawcy, ponieważ prowadziłoby do uznania, że ustawodawca wyklucza funkcjonowanie wójta w radzie nadzorczej, a jednocześnie czyniąc je z mocy prawa nieważnym, wyklucza pozbawienie mandatu naruszającego zakaz”.
W opinii prawnej przywołano również bogate orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, z którego wynika, że celem ustawodawcy jest zapobieganie dwuetatowości oraz przeciwdziałanie sytuacjom, w których osoby na eksponowanych stanowiskach nie skupiają się na pracy samorządowej. Trybunał wielokrotnie zaznaczał, że ograniczenia te mają chronić bezstronność urzędników i budować zaufanie obywateli do organów państwa.
Procedura w tej sprawie jest precyzyjnie określona przez Kodeks wyborczy. Wygaśnięcie mandatu stwierdza w drodze uchwały Rada Gminy, a uchwała ta ma jedynie charakter deklaratoryjny, gdyż do wygaszenia mandatu dochodzi z mocy samego prawa. Gdyby rada nie podjęła odpowiednich kroków, uprawnienie to przechodzi na Wojewodę, który po wezwaniu gminy wydaje zarządzenie zastępcze. Ostateczne rozstrzygnięcie sprawy w przypadku zaskarżenia należy do sądu administracyjnego, zaś prawomocny wyrok skutkuje koniecznością przeprowadzenia przedterminowych wyborów. Opinia prof. Piotrowskiego stanowi kolejny bezkompromisowy głos wskazujący, że próby omijania prawa w tej sprawie nie znajdują oparcia w polskich przepisach.
Kolejny prawnik: mandat wójt Kołbaskowa wygasł z mocy prawa. Druga opinia prawna, ten sam wniosek





