Osiem z dziewięciu samorządów powiatu gryfińskiego w ciągu ostatnich pięciu lat nie zrealizowało ani jednej inwestycji w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Jedynym wyjątkiem jest Cedynia, gdzie doszło do jednej, w pełni rozliczonej inwestycji – odnowienia elewacji i dachu zabytkowej kamienicy przy Placu Wolności. To jednak wciąż pojedynczy przypadek na tle regionu, w którym instrument promowany od lat jako narzędzie rozwoju infrastruktury pozostaje w praktyce martwy.
Wystąpiliśmy z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej do wszystkich jednostek samorządu terytorialnego w powiecie gryfińskim, pytając o inwestycje realizowane w formule PPP w latach 2020–2025. Odpowiedzi z gmin Trzcińsko-Zdrój, Moryń, Stare Czarnowo, Widuchowa, Banie, Chojna i Mieszkowice, a także z Urzędu Miasta i Gminy w Gryfinie oraz ze Starostwa Powiatowego, są zgodne: żadna z tych jednostek nie realizowała, nie współrealizowała ani nie przygotowywała inwestycji w tej formule. Powiat Gryfiński jako organ nadrzędny potwierdził dokładnie to samo w odniesieniu do swoich własnych projektów.
Cedynia jedynym wyjątkiem – i to udokumentowanym
Inaczej wygląda sytuacja w Cedyni, która jako jedyna gmina w powiecie wykazała zrealizowaną inwestycję w formule PPP, i to opisaną ze szczegółami, o jakie pytaliśmy we wniosku. Przedmiotem przedsięwzięcia było odnowienie elewacji i pokrycia dachu, wraz z wymianą drzwi wejściowych i przemurowaniem otworu okiennego, w budynku mieszkalno-usługowym przy Placu Wolności 6 w Cedyni. Partnerami prywatnymi w tym przedsięwzięciu byli Zenon i Krystyna Drozdowscy oraz Bogusław i Iwona Wrzos – najprawdopodobniej współwłaściciele nieruchomości objętej remontem.
Łączna wartość inwestycji wyniosła 224 694,78 zł brutto. Gmina pokryła z tego 161 802,71 zł, czyli około 72 procent kosztów, podczas gdy strona prywatna wniosła 62 892,07 zł, czyli niespełna 28 procent. Inwestycja, zgodnie z odpowiedzią urzędu, została w pełni zrealizowana.
Mały remont, duża przejrzystość
W przeciwieństwie do niektórych przypadków notowanych w innych regionach, gdzie urzędy nie potrafiły podać wartości inwestycji ani wkładu poszczególnych stron, odpowiedź z Cedyni wyróżnia się kompletnością danych. Wiadomo dokładnie, ile kosztowało przedsięwzięcie, jaki był udział gminy, a jaki prywatnych właścicieli nieruchomości oraz jaki jest status inwestycji. To rzadki w skali regionu przykład, w którym formuła PPP została nie tylko zastosowana, ale też w pełni rozliczona i udokumentowana.
Warto jednak zaznaczyć, że skala tego przedsięwzięcia – remont elewacji i dachu jednej kamienicy – jest niewspółmierna do potencjału, jaki niesie ze sobą model partnerstwa publiczno-prywatnego. To instrument stworzony z myślą o dużych, systemowych inwestycjach infrastrukturalnych – takich jak baseny, parkingi wielopoziomowe, obiekty sportowe czy sieci energetyczne – realizowanych bez obciążania budżetu gminy kredytem. Tymczasem w powiecie gryfińskim jedynym namacalnym efektem tej formuły jest odnowienie fasady jednego budynku w niewielkiej, wiejsko-miejskiej gminie liczącej niespełna cztery tysiące mieszkańców.
Reszta powiatu bez ruchu
Pozostałe osiem samorządów – w tym największy w regionie Gryfino oraz sam Powiat Gryfiński – przez pięć lat nie zdecydowały się nawet na przygotowanie projektu PPP. Trudno jednoznacznie wskazać przyczynę: może to brak kompetencji urzędniczych do przygotowania i wynegocjowania takich umów, obawa przed skomplikowanymi procedurami przetargowymi właściwymi dla PPP, a może zwyczajny brak woli, by wiązać się z prywatnym partnerem w modelu wymagającym pełnej przejrzystości finansowej.
Dopóki żaden z większych samorządów powiatu gryfińskiego nie zdecyduje się na poważniejszy projekt w tej formule, partnerstwo publiczno-prywatne w regionie pozostanie w praktyce synonimem jednego wyremontowanego budynku w Cedyni – a nie realnym narzędziem rozwoju lokalnej infrastruktury.