Średnia długość życia Polaków wciąż pozostaje jedną z najniższych w Europie. Choć w 2024 roku wyniosła niemal 79 lat i była o cztery lata dłuższa niż dwie dekady wcześniej, dystans do unijnej średniej nie zmniejsza się od dekady. Polska, mimo dynamicznego rozwoju gospodarczego, nie potrafi przełożyć rosnącego dobrobytu na poprawę zdrowia i dłuższe życie obywateli.
Z danych cytowanych przez Money.pl wynika, że w 2024 roku oczekiwana długość życia nowo narodzonego mieszkańca Unii Europejskiej wyniosła 81,7 roku. W Polsce było to 78,7 roku – aż o trzy lata krócej. Gorsze wyniki odnotowały jedynie Bułgaria (75,9), Rumunia, Łotwa, Węgry, Litwa i Słowacja (po 78,6).
Od 2004 roku Polacy zyskali średnio 3,8 roku życia, ale w ostatniej dekadzie ten wzrost był minimalny – zaledwie 0,9 roku. Oznacza to, że od 2014 roku dystans do państw zachodnich nie zmniejsza się.
Paradoksalnie, Polska jest jednym z krajów, które najszybciej bogaciły się w ostatnich 20 latach. Jednak poprawa jakości życia nie przełożyła się na zdrowsze i dłuższe życie. Eksperci wskazują na szereg przyczyn: przede wszystkim niedofinansowany system ochrony zdrowia, ale także wysoki wskaźnik śmiertelnych wypadków i niezdrowy styl życia.
W 2023 roku na opiekę zdrowotną wydano w Polsce niespełna 7 proc. PKB – więcej niż rok wcześniej (6,3 proc.), ale nadal znacznie poniżej średniej unijnej. W latach 2013–2022 średni poziom nakładów wynosił 6,4 proc. PKB. Niżej lokowały się jedynie Rumunia i Luksemburg.
Mężczyźni żyją znacznie krócej
Szczególnie niepokojąca jest różnica w długości życia kobiet i mężczyzn. W 2024 roku oczekiwana długość życia mężczyzny w Polsce wyniosła 75 lat – aż o 4,2 roku mniej niż średnia unijna. Kobiety żyją średnio 82,5 roku, czyli 1,9 roku krócej niż w Unii.
Tym samym Polska należy do niechlubnych liderów w UE pod względem różnicy między płciami. Ta wynosi obecnie aż 7,5 roku.
Jednym z głównych czynników obniżających statystyki jest nadmierne spożycie alkoholu. Według raportu Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego z 2022 roku, umieralność polskich mężczyzn z powodu chorób związanych z konsumpcją alkoholu była o 114 proc. wyższa niż średnia unijna.
W praktyce oznacza to, że Polacy tracą w ten sposób 920 potencjalnych lat życia na każde 100 tys. mężczyzn oraz 234 lata na 100 tys. kobiet.
Eksperci wskazują, że bez systemowych zmian Polska nie dogoni unijnej średniej. Potrzebne są większe nakłady na zdrowie, skuteczniejsze programy profilaktyczne oraz ograniczenie czynników ryzyka, takich jak nadużywanie alkoholu czy zbyt duża liczba wypadków śmiertelnych.
Dziś, mimo historycznego wzrostu dobrobytu, Polacy wciąż żyją krócej niż większość Europejczyków. Statystyki nie pozostawiają złudzeń – to wyzwanie, które powinno stać się priorytetem polityki zdrowotnej państwa.
