Nowoczesność na pokaz? Wirtualny urzędnik ze Świnoujścia z „cenzurą” i nie zna nawet aktualnych danych

Na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Świnoujście pojawił się „Wirtualny Urzędnik”. Z założenia ma pomagać mieszkańcom w odnalezieniu potrzebnych informacji i usprawniać kontakt z urzędem. W praktyce wygląda jednak na to, że bardziej przypomina elektroniczną wersję komunikatu „proszę pytać gdzie indziej”.

Powitanie? Świetne:

Dzień dobry! Jestem Wirtualnym Urzędnikiem Miasta Świnoujście. W czym mogę pomóc?

I można już na starcie pomyśleć, że Wirtualny Urzędnik pomoże w szybkim odnajdywaniu informacji. Ale już pierwsze pytanie pokazuje ograniczenia systemu.

To odpowiedź dość zaskakująca, ponieważ oświadczenia majątkowe osób pełniących funkcje publiczne są jednymi z podstawowych dokumentów publikowanych właśnie w Biuletynie Informacji Publicznej. Trudno znaleźć bardziej naturalne miejsce do zadania takiego pytania niż miejski BIP.

Jeszcze ciekawiej robi się przy pytaniach o finanse miasta.

Na pytanie o aktualny deficyt budżetowy Świnoujścia wirtualny urzędnik informuje, że nie posiada takich danych. Następnie wyjaśnia, że jego baza wiedzy obejmuje głównie opłaty uzdrowiskowe, podatek rolny, podatek leśny i odpady komunalne.

Innymi słowy – można zapytać o śmieci, ale już nie o wielomilionowy budżet miasta.

Postanawiamy zatem dać Wirtualnemu Urzędnikowi pole do popisu i pytamy o to, ile wynosi opłata uzdrowiskowa – w końcu sam zaproponował udzielenie informacji w tym zakresie.

Patrzymy ze zdumieniem na informację, w końcu… dotyczą roku poprzedniego a nie obecnego, zatem przypominamy:

Po zwróceniu uwagi chatbot grzecznie przeprasza i wyjaśnia, że nie posiada jeszcze aktualnych danych na obecny rok. A jest już czerwiec – w zasadzie połowa roku, a tymczasem Wirtualny Urzędnik, który miał pomagać, nie zna podstawowych danych… którymi de facto jeszcze chwilę temu się chwalił.

Szczególnie wymowna jest umieszczona nad oknem rozmowy informacja:

„Ważne informacje zweryfikuj w BIP. AI może się mylić” – po chwili rozmowy można dojść do wniosku, że to najtrafniejsza odpowiedź, jakiej udziela cały system.

Nie chodzi nawet o to, że sztuczna inteligencja nie zna odpowiedzi na każde pytanie. Żaden rozsądny użytkownik tego nie oczekuje. Problem polega na tym, że chatbot funkcjonujący na stronie BIP nie potrafi wskazać części informacji, które właśnie w BIP powinny być najłatwiejsze do odnalezienia.

Oświadczenia majątkowe? Nie wie.

Deficyt budżetowy? Nie wie.

Aktualne opłaty? Nie wie.

Za to bardzo dobrze orientuje się w danych sprzed roku.

Trudno oprzeć się wrażeniu, że Świnoujście otrzymało bardziej demonstrację technologii niż realne narzędzie dla mieszkańców. Wirtualny urzędnik jest, działa, odpowiada i nawet przeprasza za błędy. Szkoda tylko, że kiedy pojawiają się konkretne pytania dotyczące funkcjonowania miasta, najczęściej okazuje się, że… nie został o nich poinformowany, albo wskazuje, że „udzielam odpowiedzi wyłącznie w oparciu o wiedzę przekazaną i zatwierdzoną przez Urząd” – a to już trąci świadomą cenzura informacji.

Być może z czasem jego baza wiedzy zostanie rozbudowana. Na razie jednak mieszkańcy szukający ważnych informacji nadal muszą robić dokładnie to samo co przed jego uruchomieniem – samodzielnie przeglądać Biuletyn Informacji Publicznej.