piątek, 13 listopada, 2026
spot_img
spot_img

Najpopularniejsze

Zobacz również...

Plan Ogólny Pyrzyc w sądzie? Radni zdecydują, czy walczyć z wojewodą

Rada Miejska w Pyrzycach zajmie się projektem uchwały o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody zachodniopomorskiego. Chodzi o plan ogólny miasta i gminy, który wojewoda zakwestionował w dwóch miejscach. Burmistrz uważa, że decyzja jest błędna i chce, by rozstrzygnął ją sąd.

Plan ogólny radni uchwalili 25 sierpnia 2026 roku (uchwała nr XXXI/253/26). 10 września do urzędu wpłynęło zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego. Gmina udzieliła wyjaśnień, ale to nie wystarczyło: 29 września wojewoda wydał rozstrzygnięcie nadzorcze i stwierdził nieważność uchwały w części. Dotyczy to działek w strefie planistycznej 22SP oraz 33SP. Obie leżą w obrębie Pyrzyce 1. Pozostała część planu, według treści projektu uchwały, nie została zakwestionowana.

Zarzut wojewody? Rada nie wykonała ustawowego obowiązku ochrony złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej „Pyrzyce”, które znajduje się na tych działkach. W praktyce chodzi o glinę, z której produkuje się materiały budowlane. Według organu nadzoru plan został przyjęty z istotnym naruszeniem zasad jego sporządzania.

Urząd nie zgadza się z tą oceną i przedstawiają kilka argumentów. Po pierwsze, złoże nie jest strategiczne. To kopalina pospolita, więc plan ogólny podlegał w tym zakresie opinii marszałka województwa. Marszałek 28 maja 2026 roku zaopiniował projekt pozytywnie i nie zgłosił uwag. Według gminy oznacza to, że organ administracji geologicznej nie uznał stref za niezgodne z przepisami.

Po drugie, złoże od lat nie jest eksploatowane. Gmina powołuje się na państwową bazę MIDAS Państwowego Instytutu Geologicznego, w której przy tym złożu widnieje adnotacja „eksploatacja złoża zaniechana”. Według uzasadnienia jest to więc wieloletni stan, a nie chwilowa przerwa. Gmina podkreśla też, że nie ma dokumentów potwierdzających plany wznowienia wydobycia.

Po trzecie, plan nie przesądza o zabudowie. Strefy 22SP i 33SP dopuszczają nie tylko zabudowę, ale także zieleń naturalną i urządzoną, które mogą chronić złoże. Samo dopuszczenie zabudowy w planie ogólnym nie oznacza, że dojdzie do zabudowania złoża. Dalsze etapy, czyli miejscowy plan zagospodarowania i decyzja o warunkach zabudowy, też wymagają uzgodnienia z marszałkiem. Jeśli ten uzna, że projekt koliduje z zagospodarowaniem złoża, wyda postanowienie, które to uniemożliwi.

Po czwarte, złoże zostało opisane w części uwarunkowań, w tekście i na rysunkach uzasadnienia planu, tak jak pozostałe udokumentowane złoża w gminie.

Dlaczego złoża się chroni, a nie zabudowuje?

Pyrzyce nie są odosobnione. Wojewodowie unieważnili już plany ogólne m.in. w Pyskowicach, Jejkowicach i Sławkowie. To pierwsze efekty reformy planistycznej, w której gminy uczą się nowych przepisów, a wojewodowie sprawdzają je pod kątem zgodności z prawem. Spory o ochronę złóż mają też swoje orzecznictwo. W maju 2026 roku sąd stwierdził nieważność części miejscowego planu, który dopuszczał zabudowę mieszkaniową na terenie udokumentowanego złoża. To inna sprawa, ale pokazuje, że argumenty wojewody mają oparcie w praktyce sądów.

Glina ceramiczna może wydawać się mało atrakcyjną kopaliną, ale z punktu widzenia prawa i gospodarki złoże jest dobrem naturalnym, którego nie da się odtworzyć. Raz zabudowane, zwykle przestaje być dostępne na dziesięciolecia, a często na zawsze. Dlatego przepisy Prawa geologicznego i górniczego wymagają, by plany ogólne uwzględniały złoża i zapewniały możliwość ich wykorzystania w przyszłości. Zwolennicy stanowiska wojewody zwracają uwagę, że status „eksploatacja zaniechana” opisuje stan dzisiejszy, a nie ostateczny. O opłacalności wydobycia decydują ceny materiałów budowlanych, koszty transportu i zapotrzebowanie na surowce, a te mogą się zmienić. Złoża kopalin pospolitych, jak glina, piasek czy żwir, są szczególnie wrażliwe na presję zabudowy, bo leżą blisko miejsc, gdzie są potrzebne, a więc często także blisko miast i dróg. Taka ochrona z wyprzedzeniem jest tańsza niż późniejsze próby odzyskania terenu. Do tego dochodzi argument ostrożnościowy: raz podjętej decyzji o przeznaczeniu terenu pod zabudowę nie da się łatwo cofnąć, nawet jeśli plan miejscowy później to ograniczy.

Popularne Artykuły