Wyniki badań komentują dietetyczki Iwona Zmysło, Justyna Marszałkowska-Jakubik i Magdalena Kartasińska-Kwaśnik. Ze strony producentów Łukasz Gwizdała ze Stowarzyszenia Producentów Pomidorów i Ogórków pod Osłonami i Paweł Myziak, producent i promotor warzyw i Południowego Mazowsza.

Wyniki badań Kantar Polska

Istnieją rekomendacje mówiące, że powinno się jeść poszczególne produkty z talerza, w kolejności: „warzywa”, „mięso”, „ziemniaki” i na koniec „owoce”, dla lepszej sytości i niższej glikemii.

80% konsumentów nie potrafi uszeregować produktów w rekomendowanej kolejności ich prawidłowego spożywania. Na pierwszym miejscu warzywa uszeregowało poprawnie tylko 17% badanych. Na drugim miejscu mięso wskazało 21% badanych. Na trzecim miejscu ziemniaki zaznaczyło 16% badanych.

Najwięcej badanych – 44%, wykazało poprawną kolejność spożywania owoców, jako ostatniego produktu z wymienionych. Oznacza to jednak, że – nie wiemy, jak kończyć – nawet w tym przypadku aż 56% osób umieściło owoce niepoprawnie lub nie wybrało ich w ogóle.

21% badanych uważa, że kolejność spożywania produktów z talerza nie ma znaczenia. A 16% jest zdania, że kolejność ma znaczenie, ale jej nie zna. Zdaniem ekspertów ma znaczenie, a brak owoców w codziennych posiłkach jest jednym z największych wyzwań żywieniowych.

Komentarz ekspertów do wyników badań

W przeciwieństwie do ogólnej wiedzy o znaczeniu warzyw i owoców, zasady dotyczące kolejności spożywania produktów pozostają wciąż mało rozpowszechnione. Jak zauważa dietetyk Iwona Zmysło, wyniki badania potwierdzają obserwacje z pracy z pacjentami. „Zalecenia te są dla większości osób mało znane lub trudne do zastosowania w praktyce” – mówi. Jednocześnie podkreśla, że na obecnym etapie ważniejsze jest budowanie podstawowych nawyków, takich jak zwiększenie spożycia warzyw i owoców, a dopiero później wprowadzanie bardziej zaawansowanych elementów, takich jak kolejność jedzenia.

Nie oznacza to jednak, że temat jest marginalny. Wręcz przeciwnie – jak przekonuje dietetyk Justyna Marszałkowska-Jakubik, to przykład drobnej zmiany, która może przynieść realne efekty. – Zacznij posiłek od warzyw, potem sięgnij po białko, a na końcu po produkty skrobiowe – tłumaczy. Taka sekwencja pomaga spowolnić wchłanianie glukozy, poprawia sytość i ogranicza skoki cukru we krwi, co ma znaczenie zarówno dla osób z insulinoopornością, jak i tych dbających o masę ciała. Jednocześnie zwraca uwagę, że aż 80% badanych nie zna tej zasady, co pokazuje skalę wyzwania edukacyjnego.

Znaczenie tego zjawiska podkreśla również dietetyk kliniczny Magdalena Kartasińska-Kwaśnik, która zwraca uwagę na jego skalę w codziennym życiu. „Skoro jemy kilka razy dziennie, to mówimy o milionach powtarzalnych decyzji każdego dnia” – zauważa. Jej zdaniem kolejność spożywania produktów może realnie wpływać na zdrowie społeczeństwa, a sama zasada – choć stosunkowo nowa – ma solidne podstawy naukowe i coraz częściej znajduje zastosowanie w praktyce klinicznej.

Z perspektywy producentów temat ten również zyskuje znaczenie. Łukasz Gwizdała podkreśla, że zaczynanie posiłku od warzyw – takich jak pomidory czy ogórki – to prosta zmiana, która może poprawić zarówno trawienie, jak i kontrolę ilości spożywanego jedzenia.

W podobnym tonie wypowiada się Paweł Myziak, który zwraca uwagę na praktyczny wymiar tej rekomendacji. „Czasem wystarczy zmienić kolejność tego, co jemy, by poprawić samopoczucie i zdrowie” – podkreśla, zachęcając do stosowania prostego schematu: zaczynaj od warzyw, kończ owocami.

Kolejność ma znaczenie. Nawet jeśli mamy na talerzu same wysokiej jakości produkty podstawowe, nieprzetworzone jak: mięso lub rybę, ziemniaki lub kasze, warzywa i owoce, wyzwaniem jest kolejności spożywania tych produktów podczas posiłków. Właściwa kolejność to prosty i bezkosztowy patent na lepszą sytość i niższą glikemię poposiłkową. Niestety 80% Polaków nie potrafi uszeregować produktów w kolejności ich prawidłowego spożywania. Ma to zapewne wpływ na skalę otyłości, epidemię cukrzycy, insulinooporności i narodową skłonność do poposiłkowej drzemki, zamiast spaceru.