Polski system refundacji leczenia protetycznego coraz częściej budzi kontrowersje. Z informacji pojawiających się w mediach wynika, że część pacjentów decyduje się na usunięcie zębów tylko po to, aby spełnić warunki umożliwiające otrzymanie darmowej protezy finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Problem dotyczy przede wszystkim osób starszych oraz tych, których nie stać na prywatne leczenie stomatologiczne.

Refundacja protezy zębowej w ramach NFZ przysługuje tylko w określonych sytuacjach. Pacjent musi być całkowicie bezzębny albo mieć poważne braki w uzębieniu. W praktyce oznacza to brak co najmniej pięciu zębów w jednym łuku zębowym. Dopiero spełnienie tego kryterium pozwala ubiegać się o bezpłatne uzupełnienie protetyczne w ramach publicznej opieki zdrowotnej.

To właśnie ten warunek powoduje największe kontrowersje. W niektórych przypadkach pacjenci, którzy nie kwalifikują się do refundacji, rozważają usunięcie kolejnych zębów, aby spełnić wymagania systemu.

Alternatywą jest leczenie prywatne, jednak jego koszt bywa dla wielu osób zaporowy. Najprostsze uzupełnienia protetyczne mogą kosztować około tysiąca złotych, a bardziej zaawansowane prace protetyczne nierzadko przekraczają kilka tysięcy złotych. Dla emerytów lub osób o niskich dochodach takie wydatki są trudne do udźwignięcia.

Dlaczego protetyka jest coraz droższa?

Lekarze stomatolodzy wskazują, że ceny leczenia rosną wraz z kosztami prowadzenia gabinetów. Na końcową cenę wpływają m.in. drożejące materiały stomatologiczne, koszty energii i sterylizacji sprzętu, czy utrzymanie standardów higienicznych i bezpieczeństwa w gabinetach. Wszystko to sprawia, że leczenie protetyczne jest coraz większym obciążeniem finansowym dla pacjentów.

Specjaliści zwracają uwagę także na inny problem – zbyt rzadkie wizyty kontrolne u dentysty. Wielu pacjentów trafia do gabinetu dopiero wtedy, gdy ząb jest już w bardzo złym stanie. Regularne kontrole stomatologiczne i profesjonalne czyszczenie zębów są znacznie tańsze niż leczenie poważnych ubytków czy wykonywanie protez. Zaniedbania w profilaktyce często prowadzą jednak do konieczności usunięcia zębów i kosztownej odbudowy uzębienia.

Podobne zjawiska obserwuje się również w innych krajach. W Wielkiej Brytanii media opisywały przypadki osób, które samodzielnie usuwały sobie zęby z powodu braku dostępu do leczenia stomatologicznego w ramach publicznego systemu zdrowia lub wysokich kosztów prywatnych wizyt.

Rosnąca sprzedaż domowych zestawów dentystycznych w niektórych krajach pokazuje, że problemy z dostępnością i kosztami leczenia stomatologicznego mają charakter szerszy niż tylko lokalny.

Eksperci podkreślają, że obecne zasady refundacji mogą w niektórych przypadkach prowadzić do paradoksów – zamiast zachęcać do leczenia i zachowania zębów, skłaniają część pacjentów do ich usuwania.

Dlatego coraz częściej pojawiają się głosy, że system wsparcia leczenia protetycznego powinien być bardziej elastyczny i premiować przede wszystkim ratowanie uzębienia, a nie jego utratę.